Santral Seröz Retinopati (SSRP)
1-)Tanım:
SSRP genelde genç erkeklerde strese bağlı görülen ve makulada sıvı birikmesi ile karakterize bir hastalıktır. Ancak artık eskisi gibi bir retina hastalığı değil; koroid hastalığı olup ikincil olarak retina etkilenir. 2026 yılı yeni bilgilere göre bu hastalıkta şunlar olur:
- Koroid kalınlaşır ve geçirgenliği artar.
- Koroidal toplardamarlarda konjesyon olur.
- RPE pompa yetmezliği meydana gelir.
Ve bu üç etki ile makulada subretinal sıvı birikir.
En önemli risk faktörleri stres ve kortizon olup; uyku apnesi ve Tip A kişilik de etkendir.
2-)Teşhiste yenilik ne var?
Evet, klasik teşhis yöntemi OCT ve anjiyografi olup daha çok OCT (göz tomografisi) kullanılır. Hem teşhiste hem de tedavide etkilidir. Ancak artık günümüzde bu ikisi yeterli değildir. İki yeni yöntem olmazsa olmaz hale gelmiştir:
- OCTA: Yani ilaçsız anjiyografi ile retinanın tüm katları ve koroid ayrıntılı şekilde görüntülenir. Bu sayede olay kronikleşirse meydana gelen koroid neovasküler membran görüntülenir.
- mfERG: SSRP’de görme, sıvı biriktiği için değil; bu sıvı fotoreseptör hücrelerini bozduğu için azalır. Dünyada fotoreseptör tabakasını gösteren en iyi test mfERG olup, teşhis ve tedavi takibinde altın standarttır. Bu test sayesinde sinir hücreleri sağlam mı, fonksiyon görüyor mu sorularına cevap veririz. Hücreler tamamen hasar görmüş ise bizi gereksiz tedavilerden uzak tutar. Tam tersi, görünürde her şey yolunda iken bile erken sinir hasarını gösterir ve bu da bizi erken tedaviye yönlendirir.
Yani siz bir retinacı olarak kronik SSRP’yi tedavi etmek istiyorsanız elinizde OCTA ve mfERG mutlaka olmalıdır.
3-) Tedavide yenilikler nedir?
Kronik SSRP’de 2026 yılı itibarıyla iki önemli tedavi vardır:
a) Fotodinamik Lazer (Soğuk Lazer): Kronik vakalarda biriken ve klasik tedavi ile gitmeyen ödem için yarım doz kullanılır. Ancak şu an tüm dünyada bu lazerin ilacı olan Visudyne’ı bulmak neredeyse imkânsızdır. Bu hem bizi hem de hastaları zor durumda bırakmaktadır. Soğuk lazer, koroid damarlarındaki geçirgenliği azaltarak hem sıvıyı azaltır hem de görmeyi artırır.
b) Yeni anti-VEGF Enjeksiyonlar: Özellikle Eylea HD ve Vabysmo, hem ödemi çözmede hem de ikincil olarak meydana gelen koroid neovasküler membranın tedavisinde son derece etkilidir.
Son yıllarda SSRP hastalarının kronikleştiğini görmekteyiz. Bu da tedavi ve takibi daha zor hale getirmektedir. Bu süreçte hastayı yakın takip etmeli; elimizde mutlaka OCTA ve mfERG olmalıdır. Teşhisin konulması ve tedavinin zamanlaması kadar, tedavi takibinin de çok iyi yapılması gerekmektedir.
