Optik Atrofi Ve Tedavisinde Yeni Trendler
1-) TANIMI: Optik Atrofi; retinal ganglion hücre ve aksonlarının kalıcı kaybı sonucu meydana gelen ve optik sinirin fonksiyon kaybı ile giden çok ciddi hastalıklar grubudur. Yeni Görme Sinirinin SOLUKLAŞMASI VE KURUMASIDIR. Görmede azalma; renkli görme kaybı ve görme alanı defektleri ile kendini belli eder. Tedavide geç kalınırsa; TOTAL KÖRLÜK ile sonuçlanır.
2-) SEBEPLERİ: Bu optik atrofi beş ana mekanizma ile meydana gelir:
a.) Vasküler Nedenler: Optik siniri besleyen damarlarda tıkanıklık yada yetersizlik sonucu hücre ölümü meydana gelir. GLOKOM; NON ARTERİTİK İSKEMİK OPTİK NÖROPATİ VE RETİNANIN DAMARSAL HASTALIKLARI en sık nedenler arasındadır.
b.) Enflamasyon ve Demiyelinizasyon: Burada myelin hasarı meydana gelir ve optik sinirin ileti hızı çöker. En sık nedeni; OPTİK NEVRİT ve MS hastalığıdır.
c.) Toksik Nedenler: Burada hücrenin mitekondri sistemi çöker ve enerji üretimi durur. Neticede hücreler ölür. En sık nedenler; SAHTE ALKOL ve SİGARA ve B VİTAMİN EKSİKLİĞİ olup çok ciddi hasarlara neden olur.
d.) Genetik: Burada hastalık genelde genetik geçer ve hücrelerin enerji sistemi çöker. En sık nedenler; LEBERİN HEREDİTER OPTİK ATROFİSİ ve DOMİNANT OPTİK ATROFİ’dir.
e.) Mekanik Bası: Burada optik sinire herhangi bir seviyede mekanik bası olur ve aksonlar ölür. En sık nedenler; GLOKOM ve TÜMÖRLER ve ANEVRİZMALAR olup erken teşhis son derece önemlidir.
Tüm bu sebepler finalde; GANGLİON Hücrelerini ve Aksonları öldürerek optik atrofi ve körlüğe neden olur. Buna WALLERİAN DEJENERASYONU denir.
3-) TANIDA YENİLİKLER NELER: Aslında optik atrofi tanısını koymak zor değil. Optik sinire baktığımız da soluk olarak görünür ve tecrübeli biri RETİNA UZMANI bunu hemen fark eder. Burada artık mesele bu atrofinin; sebebini ve seviyesini hatta lokalizasyonunu tespit edebilmek .Bunun için elimizde artık çok güçlü tetkik cihazları var.
a.) OCT: Göz tomografisi ile ; hem RNFL ile optik sinir aksonlarını hemde GANGLİON ANALİZİ ile ganglion hücrelerinin kalınlığını ölçebiliyoruz. Bu tanı ve tedavi takibinde son derece önemlidir.
b.) VEP VE SWEEP VEP: Özellikle yeni kullanıma giren Sweep Vep testi bize ; hastanın gerçek görme kapasitesini gösteren tek yöntemdir. Yani bu hasta tedavi sonrası ne kadar görecek sorusuna yanıt verir. VEP ise Özellikle MS VE OPTİK NEVRİT gibi hastalıkların teşhis ve tedavisinde son derece önemlidir. Artık OPTİK ATROFİ tedavisinde; VEP VE SWEEP VEP olmadan doğru bir yol alamayız.
c.) PATERN ERG: Burada ki N95 VE PhNR testi ile Özellikle glokomdaki erken ganglion hasarını yakalayıp tedavi etmek mümkün. Zaten glokom da tüm mesele erken teşhis.
4-) TEDAVİDE YENİLİKLER: Tedavide asıl amaç erken yakalamak. Ve tüm tedavi ; NÖROPROTEKSİYON ile siniri korumak ve SİNAPTİK İLETİ ile sinirler arası bağlantıyı kuvvetlendirmek üzerine olmalı. Ayrıca beynin görme rezerv ve kapasitesini de arttırmak gerekir. Yani optik atrofi artık Tedavisiz değil.
a.) Sitikolin: Sinaptik iletiyi arttıran çok yeni bir molekül. Hem sinirleri hemde beynin rezervini canlı tutar. GLOKOM VE AMLİYOPİ VE OPTİK NÖROPATİLERDE etkili. Hem oral olarak hemde damla olarak kullanılır.
b.) Okuvizyon: Göze korneal üzerinden elektrik stimülasyonu vererek; GANGLİON Hücrelerini uyarır. Ayrıca kortikal plastisiteyide arttırır. Ve böylece görme artışı meydana gelir.
c.) Exzozom Tedavisi: Daha çok ganglion Hücrelerini tedavi eder. Nöroproteksiyon ve sinaptik iletiyi
d.) Kök Hücre: Daha çok besleyici faktörleri sağlayarak tedavi eder.
Son söz olarak ; OPTİK ATROFİ de tüm mesele erken yakalayıp hızlı tedavi etmek ve iyi takip etmek. Tedavi ve takip de en önemli iki test; VEP VE SWEEP VEP testi olup erken yakalayıp durdurmak ilk hedefimiz.
